Compressiesokken: Sportmedisch wondermiddel of modeverschijnsel?

20 Mar 2021



Je ziet ze de laatste jaren steeds meer; hoge, strakke sokken in hardloopschoenen. Niet alleen meer bij ultrarunners op de Mont Blanc, ook tijdens een rondje stadscentrum Amsterdam komen ze in alle kleuren van de regenboog voorbij. Als je de berichten van de gerenommeerde hardloopsokken mag geloven, behaal je de beste resultaten als je met compressiesokken loopt. Je loopt sneller, hoger en verder, en dat allemaal zonder blessures! Dat klinkt haast te mooi om waar te zijn. Is er wetenschappelijk onderbouwd bewijs voor deze claims, of speelt het placebo-effect hier een rol in?  We vroegen het sportarts Sanne Hesselink van de sportmedische kliniek van het Orthopedisch Centrum Oost-Nederland.


“Als we het wetenschappelijk bekijken, is er helaas nog weinig bewijs voor de werking van compressiekousen. Bij onderbeenklachten zien we echter wel soms een goed resultaat en vermindering van klachten bij het gebruik van compressiekousen. En bij klachten die op andere therapie nog niet voldoende lijken te werken raad ik ze zeker aan om te proberen. Te denken valt aan blessures zoals mediaal tibiaal stress syndroom - MTSS (shin splints), kuitspierklachten, inspanningsgebonden compartimentsyndroom en spataderen. Ook lijkt het gebruik van deze kousen klachten te voorkomen, maar ook hier is nog vrijwel geen bewijs voor.


De gedachte hierbij is tweeledig. De kousen geven ondersteuning waardoor er minder grote zijwaartse bewegingen van de spieren zijn. Hierdoor komt er minder kracht op de aanhechtingen van deze betreffende spieren en dus minder lokale irritatie.

Bij spataderen of compartiment kan het geven van tegendruk helpen om zwelling van de spieren tegen te gaan.


Normaal gesproken zorgt de werking van de spieren juist voor een goede bloedafvoer door de  spierpompwerking. Het grootste gedeelte van de gezonde sporters zal voor een pijnvrije sportbeoefening dan ook geen compressiekousen nodig hebben. Bij zeer langdurige inspanning van meerdere uren, met name hardlopen met de bijbehorende schokbelasting en de zwaartekracht die dan mee gaat spelen, kan er vocht vanuit de bloedvaten in het weefsel komen. In dat geval kan compressie ook een ondersteunende werking hebben. Buiten de sport kunnen mensen met een staand beroep waarbij je minder spierpompwerking hebt natuurlijk baat hebben.


Bij MTSS is sprake van een verstoorde balans tussen belasting en belastbaarheid. Dit is vaak het geval bij een te snelle opbouw in belasting wat de weefsels nog niet aan kunnen. Door belasting op de aanhechtingen te verlagen (de trek- en zijwaartse bewegingen) kunnen klachten worden voorkomen. Dus in de opbouw van belasting of een sterke toename in belasting bij trainingen naar bijvoorbeeld een bepaald evenement kan het gebruik van compressiekousen dus mogelijk klachten en blessures voorkomen. Maar ook hierbij geldt dat een goede en gedoseerde opbouw, waarbij de weefsels door natuurlijke adaptatie sterker worden, uiteraard de voorkeur heeft. Uiteindelijk wil je ook dat het weefsel de belasting aan kan. Het gebruik van sokken maakt niet zozeer de spieren minder sterk.


Bij echte blessures zou ik wel een sok met goede compressie adviseren. Bij preventie is een lichtere sok ook een goede optie natuurlijk. Aangezien de zeer strakke compressiekousen ook 'bijwerkingen' kunnen hebben en het aantrekken ook een uitdaging kan zijn.”



Wetenschappelijk is er dus weinig hard te maken. Meningen van ervaringsdeskundigen, experts en individuele verhalen van sporters zijn er genoeg, en gelukkig staat het internet daar vol mee, zodat iedereen zijn of haar eigen conclusie kan trekken. Als jij er lekker mee loopt, trek ze dan vooral aan als je gaat sporten, maar verwacht geen wonderen. Je moet het nog steeds zélf de prestatie leveren. Maar als je ze dan ook nog in een kek kleurtje draagt, wordt de wereld in ieder geval een stuk kleurrijker als jij voorbij rent!